АКШнын Вайоминг штатында тегерегинде бир да тоо жок, түздүктүн ортосунда жайгашкан зор аска бар. Жалгыз, дээрлик идеалдуу тегерек формада, жерден кимдир бирөөнүн буйругу менен өсүп чыккандай таасир калтырат. Бул табигый аска, “Шайтан мунарасы” деп аталат.

Индейлер мунара жөн эле пайда боло калган эмес деп ишенишет. Бул кудайдын эрки, же кара күчтөрдүн иши болушу мүмкүн дешкен. Анткени айланасында башка тоо жок, ал эми аска асманга дээрлик 400 метр бийик көтөрүлүп турат.

Индейлер арасында жети эже-сиңди жөнүндө уламыш бар. Кыздар токойдо сейилдеп жүрүп, чоң аюуга жолугуп калышат. Качып кутула алышпай, таштын үстүнө чыгып, рухтардан жардам сурашат. Ошол учурда таш өсө баштап, аларды улам жогору көтөрөт.

Аюу асканы тырмалап, бирок кыздарга жете албайт. Ошондон улам, асканын бетинде узун-узун сызык болгон тырмак издери калат. Ал эми кыздар жерге кайра түшкөн эмес, жылдызга айланып кетишкен.
Дагы бир уламышта индейлер мунаранын ичинде жаман рух жашайт дешкен. Ал барабан каккылап, чагылган жиберет имиш. Ошондуктан түздүктө бороон-чапкын топтолгондо, чагылган көбүнчө түз эле мунаранын чокусуна урунат.

Уламыштардын ордун уфологдор басканда

Убакыт өткөн сайын ырым-жырымдар жоголгон жок, болгону башка формага өттү. XX кылымда аскага уфологдор кызыга башташты. Түнкүсүн бул жерде таң калыштуу жаркыроолор, жарык шарлар көрүнгөн учурлар айтылат. Ошентип, Шайтан мунарасы башка планетадан келген келгиндер үчүн конуучу аянт болушу мүмкүн деген божомол жаралган.

Бул идея Голливудду да шыктандырды. Стивен Спилберг бул жерде НЛО тууралуу тасмаларынын бирин тартып, андан кийин аска сырдуу нерселерди сүйгөндөр үчүн чыныгы зыярат жайына айланды.

Ар ким чыга бербеген дубал

Шайтан мунарасы сыртынан бир бүтүн монолиттей көрүнөт. Бирок жакын барсаң, анын бети бири-бирине тыгыз тизилген таш мамылардай тик кырлардан турарын байкайсың. Бийиктиги 398 метр, тик дубалдары дээрлик түз өйдө кетет.

Узак убакыт бою анын чокусуна эч ким чыга алган эмес. Биринчи болуп тобокелге барган жергиликтүү тургун болгон. Бирок анын аты тарыхта сакталган эмес. Ал эч кандай жабдыксыз чыккан, кантип ийгиликке жеткени бүгүнкү күнгө чейин табышмак бойдон калууда.

Биринчи расмий багындыруу

1938-жылы кесипкөй альпинист Джек Дюрранс өз маршруту менен чыгып, чокуну биринчи болуп расмий түрдө багындырган. Ошондон бери бул жол альпинисттер үчүн классикалык маршрут болуп саналат.
Бирок заманбап жабдууларга карабай, мунарага чыгууга көптөр батынбайт. Альпинисттер үчүн ал техникалык жактан эмес, психологиялык жактан оор. 

Асмандан түшүп, чыга албай калган адам

Тажрыйбалуу парашютист Жорж Хопкинс атактуу болууну чечип, чокуга асмандан секирип түшөт. Конуу ийгиликтүү болгон, бирок кайра түшүү мүмкүн болбой калган. Ал капканда калган. Катуу шамалдан улам тик учактар жакындай албай, аркан ыргытуу да мүмкүн эмес болгон. Акыры кайрадан Джек Дюррансты чакырууга туура келген. Ал командасы менен өз маршруту аркылуу чыгып, парашютистке ылдый түшүүгө жардам берген.

Кийин Хопкинс чокуда өткөргөн бир жума өмүрүндөгү эң оор сыноо болгонун айткан. Түнкүсүн аны чычкандар курчап алган. Дээрлик 400 метр бийиктикте кайдан пайда болгону белгисиз чычкандын үйүрлөрү уктап жатканда кол салышкан. Алардын кайдан келгенин эч ким түшүндүрө алган эмес.