Спарта: Тартип бала кезден башталган

Спартада аскердик тартип жашоонун негизги бөлүгү болгон. Балдар 7 жашынан тартып «агоге» тарбиясына өтүп, ачкачылыкка, суукка жана оор шарттарга көндүрүлгөн. Чоңойгондо алардын бүт өмүрү машыгуу жана аскердик кызмат менен өткөн. Ушундай тартиптин аркасында Спарта байыркы Грециядагы эң күчтүү мамлекеттердин бири болгон.

Рим легиондору: Тартип жана мыйзам

Б.з.ч. 107-жылы Гай Марий жүргүзгөн реформадан кийин Римде туруктуу армия түзүлгөн. Легионерлер күн сайын машыгып, узак аралыкка жүрүш жасап, ар кечте чептүү лагерь курушкан. Буйрукту аткарбагандар катуу жазаланган. Мындай тартип Римге кеңири аймактарды багындырууга жардам берген.

Чыңгыз хандын монгол армиясы: Мыкты уюштуруу

Чыңгыз хан аскерди ондук система (10, 100, 1000, 10 000) боюнча уюштурган. Ар бир жоокер өз командирин так билген, буйрукка баш ийбегендер катуу жазаланган. Ушунун аркасында монгол аскерлери миңдеген чакырымдарды басып өтүп, тартипти жоготпой тез аракеттене алышкан.

XVIII кылымдагы Пруссия армиясы: Машыгуу күчү

Пруссияда аскердик тартип мамлекеттин негизине айланган. Падыша Фридрих Вильгельм I жана Фридрих II аскерлерди узак убакыт машыктырып, так кыймылдоого үйрөтүшкөн. Катуу машыгуу жана темирдей тартип алардын күчтүү армия түзүшүнө шарт түзгөн.

Янычарлар: тартиптен башталып, алсыроо менен аяктаган

Осмон империясынын Янычарлары башында эң тартиптүү жана ишенимдүү аскер болгон. Алар жаш кезинен катуу тарбияланып, мамлекетке гана кызмат кылышкан. Бирок кийин артыкчылыктар көбөйүп, саясатка аралаша баштагандан кийин тартип начарлап, 1826-жылы жанычарлар корпусу толугу менен жоюлган.