Кытай Борбор Азия өлкөлөрү үчүн стратегиялык инвестор катары экономикалык үстөмдүк орнотууда. 2025-жылдын ортосуна карата топтолгон түз инвестициялардын көлөмү 35,9 млрдга жетти. Бул 2020-жылдагы көрсөткүчтөн 1,5 эсеге жогору. Акыркы бир жарым жыл ичинде инвестициялык активдүүлүк 25%га (+$7,2 млрд) өскөн. Бул маалыматтар Евразийский банк развития (ЕАБР) тарабынан жарыяланган баяндамада келтирилген.

Казахстан – Кытай инвестицияларын эң көп алган өлкө. Жалпы көлөмү 11,4 млрд доллар. Бул аймактагы инвестициялардын дээрлик үчтөн бирине барабар. Негизги инвесторлор:

• CNPC – мунайды казып алуу, кайра иштетүү жана ташуу, май куюучу бекеттер тармагы;
• Sinopec – мунай өндүрүү жана полиэтилен өндүрүшү боюнча долбоорлор.

Өзбекстанга акыркы 5 жылда Кытайдан келген түз инвестициялар 5 эсеге өсүп, 10,7 млрдга жетти.

Өлкөнүн аймактык структурадагы үлүшү 9%дан 30%га чейин көбөйдү. Ири долбоорлор:

• ар кайсы аймактарда күн электр станцияларын куруу;
• Сырдарыя облусунда Exeed автоунаа заводун ишке киргизүү;
• Ташкент облусунда газ сактоочу жайды модернизациялоо жана башкалар.

Түркмөнстан – көлөмү боюнча үчүнчү орунда 9,5 млрд доллар алган. Инвестициялар негизинен өлкөнүн түштүгүндөгү ири газ кенин иштетүү долбооруна багытталган.

Кыргызстан жана Таджикистан ар бири 2 млрд. доллардан ашуун инвестиция тарткан.

• Кыргызстанда негизги долбоорлор алтын казып алуу жана мунайды кайра иштетүүчү заводдорду куруу менен байланыштуу;

• Тажикстанда – алтын өндүрүү жана цемент өнөр жайы тармагында.

Кыскасы, Кытай Борбор Азияда узак мөөнөттүү экономикалык позициясын бекемдөөдө. Инвестициялар мунай-газ сектору менен гана чектелбестен, өнөр жай, энергетика жана өндүрүш тармактарына да кеңейүүдө. Бул аймактагы экономикалык түзүлүштү диверсификациялоого таасир этүү менен катар, өлкөлөрдүн Кытай капиталына болгон көз карандылыгын арттырат.

Булак: NazarNews