АКШ–Иран тиреши: Утуш Москва менен Бээжинге өттү

Журналист: АЙСУЛУУ ТАЛАНТ

29.04.2026, 10:51

2704

дүйнө жүзүндө

АКШ президенти Дональд Трамп Иран менен болгон кризисти “тынчтык жана согуш” абалында кармап турган сайын, күтүлбөгөн утушту Вашингтондун атаандаштары алып жатат. Биринчи кезекте Иран убакыттан утуп, аскердик мүмкүнчүлүктөрүн бекемдөөгө мүмкүнчүлүк алууда.

Бирок негизги экономикалык дивиденддер Россия менен Кытай тарапка өтүүдө. Мунай баасынын өсүшү Москванын кирешесин арттырса, Бээжин дүйнөлүк рынокто юандын ролун кеңейтүүгө мүмкүнчүлүк алып жатат. Айрым өлкөлөр мунайды доллардан башка валюта менен сатуу идеясын олуттуу карай баштады.
Батыш басылмалары, анын ичинде The New York Times белгилегендей, узакка созулган тиреш дүйнөлүк экономикага басым жасап, акырында АКШны сүйлөшүүгө мажбур кылышы мүмкүн. Ошол эле учурда Иран саясий жактан убакытка көбүрөөк чыдамдуу.

Кризис Перс булуңундагы абалды гана эмес, глобалдык энергетикалык тартипти да өзгөртүп жатат. Ормуз кысыгы аркылуу ташууларга байланышкан тобокелдиктер өсүп, жаңы “транзиттик төлөмдөр” сыяктуу прецеденттер жаралышы ыктымал.

Натыйжада, Вашингтондун басымы тескери эффект берип, БРИКС өлкөлөрүнүн позициясын бекемдөөдө. Долларга негизделген глобалдык система акырындап сынга кабылып, дүйнөлүк күчтөрдүн тең салмагы өзгөрүп жаткандай көрүнөт.