Шибам – чоподон курулган “Йемендин Манхэттени”

Журналист: АЙСУЛУУ ТАЛАНТ

17.03.2026, 15:14

3816

дүйнө жүзүндө

Шибам – дүйнөдөгү эң өзгөчө шаарлардын бири. Ал Йемендин түштүгүндө жайгашып, “чөлдөгү Манхэттен” деген атка ээ. Себеби бул жерде 500 жылдан ашуун мурда салынган, бийиктиги 30 метрге жеткен көп кабаттуу үйлөр чоподон курулган.

Шаардын өзгөчөлүгү – кеңейбей, тескерисинче тик өсүшү. Андагы 5-11 кабаттуу үйлөр илгери эле коргонууга жана жашоо-тиричилик кылууга ылайыкталып салынган. Төмөнкү кабаттарда мал жана азык-түлүк сакталса, жогорку кабаттарда адамдар жашаган. Калың дубалдар ысыкта салкындыкты сактап, кум бороондордон коргогон.

Бул имараттар чопо, саман жана суудан жасалган кыштардан тургузулган. Алар узакка турушу үчүн дайыма оңдолуп, жаңы катмар менен бекемделип турат. Ошондуктан Шибам “жандуу архитектура” катары бааланат.

1982-жылы шаар ЮНЕСКОнун дүйнөлүк мурастар тизмесине кирген. Бирок акыркы жылдары саясий туруксуздук жана сел коркунучу аны сактап калуу маселесин курчутууда.

Шибам – жөн гана кооз шаар эмес, экологиялык жана туруктуу курулуштун үлгүсү. Ал азыркы мегаполистерге табигый материалдар менен да бийик, ыңгайлуу жана туруктуу шаар курууга болорун далилдеп турат.