Францияда жашоо наркынын өсүшүнө, билим берүү тармагындагы көйгөйлөргө жана мамлекеттик кызматтардын начарлашына каршы өткөн массалык демонстрациялардан кийин саясий талкуулар уланууда. 17-октябрдагы акциялардын айрымдары башаламандыкка айланып, дүкөндөргө жана коомдук имараттарга зыян келтирилген.

Associated Press агенттигинин маалыматына ылайык, дем алыш күндөрүндөгү окуялардан кийин өлкө боюнча болжол менен 2 400 адам кармалган. Көптөгөн жарандар тынч жүрүштөргө катышса, айрым топтор полиция менен кагылышып, талап-тоноолорго жана өрт коюу фактыларына катышкан.

Нааразылыктын себеби эмнеде?

Франциядагы нааразылыктын негизги себептеринин бири — күнүмдүк жашоонун кымбатташы. Le Monde басылмасынын 20-октябрда жарыяланган талдоосунда, 2017-жылдан бери өлкөдөгү жашоо наркы 23,4 пайызга өскөнү белгиленет.

Азык-түлүккө, энергияга жана турак жайга кеткен чыгымдар айрыкча кирешеси төмөн үй-бүлөлөргө оорчулук жаратууда. Мамлекеттик сектордогу айрым кызматкерлердин айлыгы да баалардын өсүшүнө жетиштүү деңгээлде шайкеш келбей жатканы айтылууда.

Нааразылыкка билим берүү тармагындагы көйгөйлөр да түрткү болгон. Окуучулар менен студенттер мугалимдердин жетишсиздигине, класстардын толуп кетишине жана мектептердин материалдык абалына даттанышууда.

Мындан тышкары, өкмөттүн 2027-жылга карата бюджет долбоорунда каралган чыгымдарды кыскартуу чаралары да сынга алынууда.

Макрон кандай чараларды көрүүдө?

Президент Эммануэль Макрон башаламандыкты айыптап, зомбулукка катышкан адамдар жоопкерчиликке тартылышы керектигин билдирди. Ошол эле учурда ал тынч нааразылык билдирген жарандардын социалдык талаптарын зомбулук аракеттеринен бөлүп кароо зарылдыгын белгиледи.

Макрон ички иштер министри Лоран Нуньестин кызматтан кетүү сунушун кабыл алган жок. Президент коопсуздук чараларына даярдык көрүүдөгү кемчиликтер боюнча түшүндүрмө берилишин талап кылды.

Премьер-министр Себастьен Лекорнюга саясий партиялар, кесиптик бирликтер жана жергиликтүү бийлик өкүлдөрү менен сүйлөшүүлөрдү өткөрүү тапшырылды.

Францияда бүгүн митинг өтүп жатабы?

20-октябрга карата жеткиликтүү маалыматтарда 17–18-октябрдагы акциялардын кесепеттери жана андан кийинки саясий чаралар негизги орунда турат. Окуучулар менен студенттердин уюмдары жаңы демонстрацияларды өткөрүүгө чакырышкан.

Бирок 20-октябрда Парижде же өлкөнүн башка шаарларында жаңы ири митингдер өтүп жатканын тастыктаган так, жаңыртылган маалымат азырынча жетишсиз. Ошондуктан бүгүнкү акциялардын масштабын жана катышуучулардын санын так көрсөтүү туура эмес.

Нааразылык акциялары улана береби?

Франциядагы кырдаал өкмөттүн баалардын өсүшүнө, билим берүү тармагындагы көйгөйлөргө жана мамлекеттик кызматтарга байланыштуу талаптарга кандай жооп берерине жараша өнүгүшү мүмкүн.

Жакынкы күндөрү окуучулардын жана студенттердин уюмдары жарыялаган жаңы акциялар өлкөдөгү кырдаалга таасир этиши ыктымал. Ошол эле учурда бийлик коомдук коопсуздукту камсыз кылуу жана башаламандык учурунда жабыркаган ишканалардын маселесин чечүү боюнча чараларды карап жатат.

Жыйынтык: Франциядагы окуялар жөн гана көчөдөгү башаламандык менен чектелбейт. Анын артында жашоо кымбатчылыгы, билим берүүнүн сапаты жана мамлекеттик саясатка болгон нааразычылык жатат.